Một thời công tác ở trường đáng nhớ (1976 – 2001)

MỘT THỜI CÔNG TÁC Ở TRƯỜNG ĐÁNG NHỚ 1976-2001

Thầy Nguyễn Văn Kính

Nguyên Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởngTrường dạy nghề Thương nghiệp Nghệ Tĩnh

 

Trường dạy nghề Thương nghiệp Nghệ Tĩnh – Trường của một ngành kinh tế lớn – ngành thương nghiệp, ngành được Đảng và Nhà nước giao trọng trách “Là người nội trợ của toàn dân, người hậu cần của toàn xã hội” (Trong thời kỳ dài bao cấp).

Ngành nắm nhiều tiền bạc, hàng hóa trong tay rất dễ hủ hóa cho nên mọi người trong ngành phải ngày ngày trao đổi đạo đức “cần kiệm liêm chính”  như lời Bác Hồ đã dạy (Trích thư Bác Hồ gửi ngành mậu dịch sau này gọi là Thương nghiệp 20/9/1951).

Để làm tròn trọng trách nói trên, cán bộ nhân viên trong ngành, một là phải tinh thông về nghiệp vụ được giao phó, hai là phải có phẩm chất đạo đức tốt “cần kiệm liêm chính, chí công vô tư”.

Từ đó, hai trường dạy nghề Thương nghiệp của hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh được thành lập từ năm 1959 để đảm nhận việc đào tạo bồi dưỡng cán bộ cho ngành.

Sau khi quân và dân ta đánh thắng giặc Mỹ xâm lược và bè lũ tay sai, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30/4/1975. Năm 1976, hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh được hợp nhất thành tỉnh Nghệ Tĩnh.

Hai trường dạy nghề Thương nghiệp của tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh được hợp nhất thành Trường dạy nghề Thương nghiệp Nghệ Tĩnh do Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ Tĩnh, ông Nguyễn Trọng Thế ký quyết định thành lập.

Địa điểm của Trường được đặt tại Cồn Sả, thị xã Hà Tĩnh (Địa điểm của Ty thương nghiệp Hà Tĩnh cũ).

Ông Mai Quang Lương được tỉnh bổ nhiệm làm Hiệu trưởng, ông Nguyễn Văn Thể, ông Trần Đình Tự Phó Hiệu trưởng, ông Nguyễn Văn Kính – Bí thư Đảng bộ, Đảng bộ gồm 2 chi bộ: Tổ chức hành chính; Giáo vụ và giáo viên, Đảng bộ trực thuộc Thị ủy Thị xã Hà Tĩnh. Đầu năm 1977, Ông Mai Quang Lương nghỉ hưu, ông Lê Xuân Nghiêm được UBND tỉnh Nghệ Tĩnh bổ nhiệm làm Hiệu trưởng.

Vì xa Ty chủ quản, xa các cơ quan cấp tỉnh, thời kỳ này đường sá còn rất chật hẹp, phương tiện giao thông, phương tiện liên lạc còn rất thiếu và lạc hậu, hoạt động công tác của Trường nhất là công tác tuyển sinh hết sức khó khăn, vì thế cho nên nên năm 1980 Trường được UBND tỉnh cho chuyển ra vùng phụ cận thành phố Vinh đóng tại xã Nghi Phong, huyện Nghi Lộc. Đến năm 1982 Nghệ Tĩnh bị cơn bão số 7, cấp 12 giật trên cấp 12 cơ sở vật chất của Trường bị tàn phá nặng nề. Sau khi bão tan trưởng Ty Thương nghiệp lúc bấy giờ là ông Nguyễn Quốc Lựu cùng đoàn cán bộ Ty xuống thăm Trường thấy vậy liền bàn bạc với Lãnh đạo nhà trường là không khôi phục cơ sở vật chất của Trường tại xã Nghi Phong nữa mà sẽ đề nghị UBND tỉnh cho phép Trường dạy nghề Thương nghiệp Nghệ Tĩnh được nhập thêm Trường đào tạo nghiệp vụ ăn uống (thuộc Công ty ăn uống Nghệ Tĩnh lúc bấy giờ) và lấy địa điểm của Trường ăn uống đóng tại Khối 12, phường Hà Huy Tập, thành phố Vinh làm địa điểm của Trường. Diện tích của Trường đào tạo nghiệp vụ ăn uống trước đây chỉ có 2.000m2, sau khi trường dạy nghề Thương nghiệp Nghệ Tĩnh chuyển về diện tích được mở rộng thêm 1,3ha = 15.000m² = 1,5ha. Lãnh đạo Nhà trường thời kỳ này là: Ông Lê Xuân Nghiêm – Hiệu trưởng, ông Nguyễn Văn Kính – Phó Hiệu trưởng – Bí thư Đảng ủy, Ông Hoàng Khắc Thị – Phó Hiệu trưởng. Đến năm 1984, ông Lê Xuân Nghiêm nghỉ hưu, ông Nguyễn Văn Kính được UBND tỉnh bổ nhiệm làm Hiệu trưởng, ông Hoàng Khắc Thị – Phó Hiệu trưởng, Ông Nguyễn Khắc Tuy – Phó Hiệu trưởng – Bí thư Đảng ủy. Đội ngũ giáo viên cán bộ của trường có 50 người, trong đó 35 giáo viên có trình độ cử nhân thuộc các lĩnh vực về kinh tế, kỹ thuật thương nghiệp.

Một thời đáng nhớ khi công tác tại Trường :

Một là: Cán bộ giáo viên, học sinh trường dạy nghề Thương nghiệp Nghệ Tĩnh đi lao động, đóng góp công sức xây dựng công trình đại thủy nông Kẽ Gỗ.

Sau thời gian dài 30 năm kể từ 1945 – 1975 dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ quân và dân ta đã đánh tan quân ngoại bang xâm lược và bè lũ tay sai, đất nước thống nhất tổ quốc được độc lập, nhân dân được tự do, song chưa được ấm no vì lương thực còn quá thiếu thốn. Từ đây Đảng và Nhà nước Việt Nam chủ trương đẩy mạnh việc xây dựng kinh tế, trước hết là giải quyết vấn đề đủ lương thực cho dân đủ no. Muốn đẩy mạnh sản xuất lương thực thì cần phải có nước (H20). Trong sản xuất nông nghiệp “nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống” đã thành câu cửa miệng của người dân nông thôn.

  Để giải quyết vấn đề nước phục vụ sản xuất nông nghiệp cho Nghệ Tĩnh, vùng đất địa linh nhân kiệt nơi cội nguồn của cách mạng đã đóng góp phần lớn sức người, sức của trong hai cuộc kháng chiến để đánh thắng giặc ngoại xâm và bè lũ tay sai. Năm 1977 Đảng và Nhà nước ta quyết định đầu tư kinh phí xây dựng công trình đại thủy nông Kẻ Gỗ ở huyện Cẩm Xuyên của Tỉnh. Khi được Đảng và Nhà nước có chủ trương đầu tư xây dựng công trình đại thủy nông Kẻ Gỗ ở huyện Cẩm Xuyên cả tỉnh Nghệ Tĩnh tập trung nguồn nhân lực, vật lực cùng với Trung ương quyết tâm đẩy nhanh việc xây dựng công trình đại thủy nông Kẻ Gỗ để giải quyết nước tưới tiêu cho hàng ngàn ha đất lúa, màu của 3 huyện Cẩm Xuyên, Kỳ Anh, Thạch Hà phía Nam của tỉnh.

Trường dạy nghề Thương nghiệp của Tỉnh lúc bấy giờ còn đóng ở Cồn Sả thị xã Hà Tĩnh được tỉnh huy động đi lao động dọn lòng hồ Kẻ Gỗ.

Tháng 7/1977, gần 200 học sinh các lớp thu mua, bán hàng, kế toán, thống kê thương nghiệp và một số cán bộ giáo viên của trường do thầy Hiệu trưởng Lê Xuân Nghiêm tổng chỉ huy vào xã Cẩm Duệ, huyện Cẩm Xuyên để đóng góp công sức vào việc xây hồ Kẻ Gỗ.

Gần một tháng lao động cật lực bằng việc trực tiếp chặt và vận chuyển cây dưới và hai bên bờ khe của lòng hồ trong điều kiện mùa hè nóng nực, ở vùng đồi núi Kẻ Gỗ nóng bức lại càng gay gắt hơn, nước uống và sinh hoạt thiếu thốn, bận ăn chỉ hạt mì luộc, bột mì vo cục luộc là chủ yếu. Khu vực lao động nơi bờ khe, lòng hồ bùn lầy sên, vắt, muỗi rừng thật gian nan! Song với quyết tâm của tuổi trẻ bao gồm gần 200 học sinh là những cựu quân nhân, cựu thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước mới vào ngành được điều động về trường học với khí thế của tuổi trẻ “không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền, đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên” theo lời dạy của Bác Hồ. Sau một tháng lao động cật lực vượt qua hết khó khăn này đến khó khăn khác thầy và trò Trường dạy nghề thương nghiệp Nghệ Tĩnh đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ lao động dọn lòng hồ công trình đại thủy nông Kẻ Gỗ theo chỉ tiêu nhiệm vụ Tỉnh giao phó.

Khi trở về Trường thầy và trò ai cũng gầy đi và đen sạm song trong lòng ai cũng vui vì đã có đóng góp phần công sức nhỏ bé của mình vào xây dựng công trình đại thủy nông Kẻ Gỗ của quê hương đất nước.

Hai là: Từ khi được hợp nhất năm 1976 – 1988, trường đã đào tạo bồi dưỡng cho ngành thương nghiệp Nghệ Tĩnh trên 3.000 cán bộ công nhân viên bao gồm: Trưởng, phó các cửa hàng, trạm trại, nhân viên bán hàng, thu mua, kho bảo quản, cán bộ sơ cấp kế toán, thống kê KHTN, nhân viên chế biến ăn uống khách sạn, nhân viên của tất cả các ngành hàng: Công nghệ phẩm, thực phẩm vật liệu chất đốt; Kim khí điện máy; Ăn uống công cộng, trong số này đáng nói là trên 400 cán bộ quản lý của ngành ở cơ sở như cửa hàng; Trạm trại; Ban quản lý hợp tác xã mua bán huyện của tất cả các ngành hàng được học theo chương trình B2 (tương đương Trung cấp do Bộ nội thương lúc bấy giờ ban hành) góp phần quan trọng cho ngành làm tròn nhiệm vụ: “Người nội trợ của toàn dân, người hậu cần của toàn xã hội” và thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ “Không sợ thiếu chỉ sợ không có bằng”, “Không sợ đói chỉ sợ không yên”, trong thời kỳ bao cấp, hàng hóa phân phối theo tem phiếu.

Ba là: Sau đại hội lần thứ VI của Đảng cộng sản Việt Nam năm 12/1986 đã đề ra đường lối đổi mới đánh dấu sự chuyển hướng nền kinh tế từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường định hướng XHCN.

Nhà trường đã nhanh chóng tổ chức được lớp học (tháng 3/1987) với đối tượng là: Toàn bộ chánh, Phó chủ nhiệm của các công ty thương nghiệp, Ban Quản lý HTX mua bán của 27 huyện thành thị trong tỉnh và 5 công ty ngành hàng cấp tỉnh để bồi dưỡng chủ trương, chính sách mới theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tem phiếu dần được xóa bỏ. Giá cả hàng hóa dần được hình thành theo quan hệ cung cầu trên thị trường, lớp học có đến gần 100 học viên do ông Nguyễn Văn Kính, Hiệu trưởng làm giáo viên Chủ nhiệm lớp, ông Lê Xuân Tường – Ủy viên BCS phó Trưởng Ty Thương nghiệp làm lớp trưởng, ông Nguyễn Sỹ Lương – Chủ nhiệm Công ty thực phẩm – Lớp phó phụ trách đời sống. Lớp học được đánh giá đạt kết quả tốt, sau khi kết thúc trở về công tác theo cơ chế mới có sự chuyển biến rõ rệt trong hoạt động kinh doanh theo cơ chế mới.

Bốn là: Sau khi trường dạy nghề Thương nghiệp Nghệ Tĩnh được nâng cấp lên bậc Trung học (ngày 9/7/1988 do Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Han ký quyết định thành lập từ 1988 – 1993, trường đã tuyển sinh đào tạo được 5 khóa học: với đối tượng là Trung cấp kế toán TN; Trung cấp quản trị kinh doanh với số lượng mỗi khóa 350 học sinh, nhiều em đã trưởng thành là kế toán trưởng, là Chánh phó giám đốc các Công ty TNHH kinh doanh thành đạt.

Trong các lớp học Trung cấp có lớp Trung cấp kế toán đào tạo cho con em tỉnh Bô ly khăm xay nước bạn Lào với số lượng 10 em, do em XuMaNy làm lớp trưởng, học trong 3 năm 1990 – 1993 lớp học đạt kết quả tốt, được UBND tỉnh cấp bằng khen cho trường. Học sinh ra trường về nước phát huy kết quả học tập được ở trường vào công tác tốt, trong đó có em XuMaNy đã trở thành cán bộ lãnh đạo trong ngành thương nghiệp tỉnh Bô Ly Khăm Xay nước bạn Lào.

Năm là: Vấn đề mở rộng diện tích đất trường thật nan giải. Diện tích đất của Trường dạy nghề Thương nghiệp Nghệ Tĩnh và khi trường được nâng cấp lên thành trường Trung học Thương nghiệp Nghệ Tĩnh 1988 ở khối 12, phường Hà Huy Tập cũng chỉ vỏn vẹn 15.000m² (1.5 ha).

  Do nhu cầu phát triển của các trường Trung cấp chuyên nghiệp của tỉnh cần được nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị để đáp ứng phục vụ cho giảng dạy, học tập theo yêu cầu mới, các trường cần được hợp nhất để tỉnh tập trung đầu tư, thế là năm 1993, trường Trung cấp Kinh tế và trường Trung học Thương nghiệp được hợp nhất thành trường Trung cấp Kinh tế Nghệ An. Địa điểm vẫn để tại trường Trung học Thương nghiệp. Đến năm 1999, UBND tỉnh Nghệ An lại quyết định hợp nhất trường Trung cấp Nông Lâm và trường Trung cấp Kinh tế lại làm một thành trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Nghệ An, địa điểm UBND tỉnh vẫn quyết định đóng ở địa điểm trường Trung học thương nghiệp cũ (Khối 12, phường Hà Huy Tập, TP Vinh, Nghệ An) Đến thời điểm này thật sự khó khăn đất chật, người đông, cán bộ giảng viên công nhân viên của trường đã có hàng trăm người, học sinh sinh viên đã có hàng ngàn.

Việc mở rộng diện tích đất trường là không thể trì hoãn. Đất thì có, song cái khó là: Cán bộ, xã viên HTX sản xuất nông nghiệp Phong Toàn không đồng ý với lý do: Giao đất cho trường, xã viên không có đất sản xuất, không có cái sinh nhai! Rất nhiều lần lãnh đạo nhà trường đã làm việc với Ban quản lý HTX sản xuất nông nghiệp Phong Toàn nhưng vẫn một mực không đồng ý vì giao đất cho trường xã viên không có đất sản xuất, không có cái ăn. Cuối cùng “trong cái khó ló cái khôn”: Lãnh đạo nhà trường tổ chức cuộc họp mời 100% cán bộ xã viên về dự họp để nói rõ xu hướng phát triển của trường, học sinh sinh viên của trường sẽ ngày càng đông lên, không phải hàng ngàn, mà có thể gấp nhiều lần: Các gia đình xã viên lân cận trường sẽ có nguồn thu nhập từ dịch vụ phong trọ, dịch vụ bán hàng… thu nhập sẽ gấp nhiều lần so với sản xuất nông nghiệp trên điện tích 200m²/ mỗi hộ, sau khi nghe suy ngẫm một chốc cuối cùng chủ trì hội nghị hỏi: Ai đồng ý cấp đất cho trường?  98/98 xã viên, cán bộ HTX nông nghiệp Phong Toàn  giơ tay đồng ý cấp đất cho trường. Thế là việc mở rộng diện tích đất trường được tiến hành, mọi việc được diễn ra đúng kịch bản.

Trường đã có khuôn viên với diện tích 36.000m² (3.6ha).

Trường được phát triển nâng cấp không ngừng, từ trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Nghệ An 1999 – 2005, đến 2005 được nâng cấp lên thành Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Nghệ An, đến năm 2014 trường được nâng lên thành trường Đại học Kinh tế Nghệ An, đáng trân trọng sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh Nghệ An mà trực tiếp là đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Hồ Đức Phớc trong việc chăm lo để trường được nâng cấp lên bậc Đại học vào thời kỳ nhạy cảm.

  Đúng là “Hậu sinh khả úy”, nay đến trường thấy hoành tráng, khang trang, đẹp đẽ từ Hội trường đến các phòng học, trang thiết bị, ký túc xá đường đi lối lại…

  Đáng trân trọng tài năng, công sức, trách nhiệm của lãnh đạo Nhà trường đứng đầu là đồng chí Bí thư Đảng ủy Hiệu trưởng TS. Dương Xuân Thao.