Việc Dạy – Học toán cho sinh viên khối kinh tế theo hướng tiếp cận CDIO

VIỆC DẠY- HỌC TOÁN CHO SINH VIÊN KHỐI KINH TẾ THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CDIO

Trần Thị Thiên Hương – Tổ KHTN

 

1. Mở đầu

          Môn Toán là môn học đại cương, bắt buộc trong khung chương trình đối với tất cả các sinh viên trong những  năm đầu đại học.  Môn Toán không chỉ giúp sinh viên rèn luyện,nâng cao khả năng tư duy mà còn phát huy khả năng tự học và sáng tạo. Tuy nhiên trong những năm gần đây, kết quả học tập bộ môn Toán của sinh viên trong các trường đại học đang có xu hướng  giảm. Do đó nâng cao chất lượng, đổi mới trong  giáo dục đào tạo là tiêu chí sống còn đối với một trường đại học trong thời đại khoa học công nghệ hiện nay. Việc đổi mới giáo dục đào tạo là xu thế tất yếu của thời đại và theo chiến lược phát triển giáo dục được báo cáo tại Đại hội Đảng lần thứ XI “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa,dân chủ hóa và hội nhập quốc tế”. Một trong những nội dung đổi mới quan trọng ở các trường đại học thực hiện trong thời gian qua là xây dựng chuẩn đầu ra với yêu cầu cao theo hướng tiếp cận CDIO. Nhằm cải thiện tình hình và nâng cao kết quả học tập của sinh viên, bài viết này đề ra một số giải pháp nằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Toán theo hướng tiếp cận CDIO.

2. Nội dung

2.1. Xây dựng đề cương môn Toán theo hướng tiếp cận CDIO

          Chuẩn đầu ra thể hiện sự khẳng định về những điều mà một sinh viên cần phải biết, hiểu và có khả năng làm được khi kết thúc chương trình học. Tuy nhiên một câu hỏi lớn đặt ra “Dạy cái gì?Và dạy như thế nào? Đối với các môn học thuộc lĩnh vực khoa họa cơ bản và kiến thức đại cương để đảm bảo chuẩn đầu ra?”.

        CDIO được viết tắt của  cụm từ tiếng Anh: Conceive-Design-Implement-Operate ( Nghĩa là: hình thành ý tưởng, thiết kế, triển khai và vận hành).  CDIO là một đề xướng xuất phát từ ý tưởng của các khối ngành kỹ thuật thuộc trường Đại học Kỹ thuật Massachusetts Mỹ phối hợp với các trường Đại học Thủy Điển. CDIO là cách thức tiếp cận về đào tạo theo định hướng năng lực đầu ra trong các trường đại học. Mô hình lý thuyết này cung cấp cơ sở khoa học và một hệ thống các tiêu chuẩn chất lượng đảm bảo các cơ sở giáo dục đại học nhằm giải quyết được 2 vấn đề trọng tâm là: dạy sinh viên điều gì (Dạy cái gì?) và làm thế nào để sinh viên lĩnh hội được tri thức (Dạy như thế nào?). Đó là những vấn đề cần giải quyết đối với giáo dục đại học nói chung và đào tạo kỹ thuật nói riêng trên toàn thế giới trong bối cảnh bùng nổ tri thức, công nghiệp hóa, quốc tế hóa và những vấn đề toàn cầu khác. Hướng vào giải quyết những vấn đề đó, mô hình CDIO đã đề cập đến 12 tiêu chuẩn phản ánh toàn diện quá trình đào tạo và quản lý chất lượng đào tạo theo hướng cải cách giáo dục kĩ thuật. Nhưng quan trọng hơn cả, theo tiếp cận CDIO thì chuẩn đầu ra được thiết kế cho các nhóm ngành đào tạo với  4 cấp độ đủ chi tiết để phát triển chương trình giảng dạy, thiết kế dạy học và đánh giá.

         Các nhà lý luận CDIO đã xây dựng được một danh sách chi tiết kiến thức và kỹ năng( đề cương CDIO) dưới dạng cấu trúc 4 cấp độ. Những  nghiên cứu  theo tiếp cận CDIO cũng nhằm mục đích hướng đến việc dạy học như thế nào để khi sinh viên ra trường đạt được chuẩn đầu ra đã xây dựng. Việc  nghiên cứu này phải được thực hiện đối với từng môn học cụ thể trong chương trình đào tạo.

         Môn Toán là một môn thuộc khối kiến thức cơ bản và ngày nay các kiến thức thuộc về mảng này đã thâm nhập vào hầu hết các lĩnh vực và các ngành khoa học khác nhau. Các tri thức về toán đã được ứng dụng một cách rộng rãi. Đặc biệt đối với các ngành kinh tế, Toán không chỉ trang bị những kiến thức, kĩ năng logic mà còn là công cụ trong phân tích, nghiên cứu các vấn đề xã hội. Hơn nữa, bên cạnh việc trang bị các kiến thức cơ bản cho nhiều môn học cơ sở và chuyên ngành của khối kinh tế như: Kinh tế vi mô, Kinh tế vĩ mô, Kinh tế lượng … và rèn luyện các thao tác tư duy như: khái quát hóa, đặc biệt hóa, mô hình hóa, phát hiện và giải quyết vấn đề…  thì việc học toán còn có phần rèn luyện kĩ năng gắn với sinh viên  ngành kinh tế như: kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ năng tự học, kỹ năng làm việc nhóm… Những kỹ năng này là một phần trong yêu cầu về kỹ năng nghề nghiệp đối với sinh viên  khối ngành kinh tế mà nhà trường đã đặt ra.

          Theo yếu tố thứ 2 của chương trình CDIO về xây dựng khung chương trình và đi đến đề cương chi tiết của một môn học trong chương trình tổng thể chúng tôi đề xuất quy trình xây dựng đề cương học phần Toán cao cấp:

          Bước 1: Xác định mục tiêu học phần Toán cao cấp.

          Bước 2: Lập hộp đen các môn học Input Output của môn Toán cao cấp.

          Môn tiên quyết: Không có

          Môn kế thừa: Xác suất – Thống  kê, Quy hoạch tuyến tính, Kinh tế lượng, Kinh tế vĩ mô, Kinh vi mô, Nguyên lý thống kê kinh tế.

          Bước 3: Xác định chuẩn đầu ra môn Toán cao cấp theo 3 phần: G1: Kiến thức khoa học, kỹ thuật: G2: Kỹ năng cá nhân và kỹ năng giao tiếp: G3: Thái độ.

          Bước 4: Xác định sự tương quan giữa chuẩn đầu ra của môn học và chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo theo 3 tiêu chí: Sử dụng(Utilize), dạy( Teach), giới thiệu (Introduciton).

          Bước 5: Xác định phương pháp giảng dạy cho học phần Toán cao cấp.

          Sử dụng kết hợp các phương pháp: Thuyết giảng, trình chiếu, dạy học dựa trên vấn đề, động não, làm việc theo nhóm…

2.2. Một số biện pháp dạy học Toán cho sinh viên khối ngành kinh tế đến tiếp cận CDIO.

          – Dạy học một số nội dung kiến thức mới thông qua xây dựng các bài toán  mở đầu liên quan đến kinh tế.

          -Tăng cường các ví dụ theo hướng vận dụng Toán cao cấp giải quyết các vấn đề cụ thể đặt ra trong kinh tế.

          – Tăng cường trang bị tri thức phương pháp dưới dạng quy trình 3 bước giải các bài toán thực tiễn.

          – Hướng dẫn sinh viên sử dụng phần mềm Maple giải các bài tập toán.

3. Kết luận

          Để nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng hơn  nữa nhu cầu của xã hội trong giai đoạn mới, việc tiếp cận CDIO là cách tiếp cận phát triển, phù hợp xu thế, khuynh hướng phát triển của thế giới, gắn phát triển chương trình với chuyển tải và đánh giá hiệu quả giáo dục đại học, góp phần nâng cao chất lượng  đào tạo tại các trường đại học  hiện nay, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao  của xã hội trong quá trình hội nhập.

          Những kết quả bước đầu cho thấy sinh viên học toán một cách tích cực hơn, đặc biệt khả năng ứng dụng Toán cao cấp vào giải quyết các vấn đề thực tế nghề nghiệp được nâng lên rõ rệt. Điều đó giúp chúng tôi có căn cứ hoàn thiện, đồng bộ hóa mục tiêu, nội dung và phương pháp giảng dạy môn học gắn với mục tiêu đào tạo nghề hướng đến tiếp cận CDIO.

Tài liệu tham khảo

[1].  Hồ Tấn Nhựt, Đoàn Thị Minh Trinh (biên dịch) (2009), Cải cách và xây dựng chương trình đào tạo kỹ thuật theo phương pháp tiếp cận CDIO, NXB Đại học quốc gia, TP. Hồ Chí Minh.

[2]. Trần Mai Ước (2011), ÁP dụng mô hình CDIO- Bước đi cần thiết mô hình đào tạo theo nhu cầu xã hội trong quá trình hội nhập, Hội thảo hướng nghiệp 2011 “Đào tạo gắn với nhu cầu xã hội”, Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP. Hồ Chí Minh.