Hoa đẹp cho tết cổ truyền Việt Nam

         Hoa ngày tết là một nét đẹp truyền thống đã có từ lâu đời của người dân Việt Nam. Mỗi độ xuân đến trăm hoa đua sắc sẽ báo hiệu cho một năm mới đầy niềm vui, hứng khởi, nhiều thành công và may mắn. Mỗi gia đình Việt Nam đều có thể lựa chọn cho mình những loài hoa ưa thích để trưng bày trong không gian sinh sống.

                                             

         Hoa tết rất đa dạng, cả về màu sắc kích cỡ, nguồn gốc và ý nghĩa tinh thần. Khi thị trường hoa mở rộng, hoa nhập khẩu với giá trị cao được sử dụng rất nhiều để trưng bày vào ngày tết. Các loài hoa như: ly, lan hồ điệp, lan đuốc, địa lan, mao lương, cẩm tú cầu, cát tường, bách niên, tulip … có màu sắc đẹp và độ bền cao thường được ưa chọn trong những năm gần đây. Tuy nhiên những loài hoa này một phần là từ nhập khẩu và được trồng tại các cơ sở trong nước đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc cao. Tại các gia đình rất khó trồng và chăm sóc các loài hoa này từ khi cây con cho đến khi ra hoa.

         Với những loài hoa được trưng bày trong tết xưa như: cúc, lay ơn, cánh bướm, thược dược, violet, đồng tiền, mào gà … rất dễ trồng và chăm sóc trong gia đình. Sau một thời gian được thay thế bởi các hoa nhập khẩu đẹp thì nay trong ngày tết cổ truyền các gia đình đã trưng bày trở loại các loài hoa này. Với cách trồng, chăm sóc đơn giản và hợp thổ nhưỡng Việt Nam thì trước 2, 3 tháng là thời điểm rất thích hợp để các gia đình bắt đồng trồng hoa cho ngày tết.

          Cách trồng hoa lay ơn:

                                             

          + Thời gian sinh trưởng của hoa cũng kéo dài từ 70 – 80 ngày (tùy màu).

          + Chọn đất thịt nhẹ, tơi xốp, bằng phẳng, thoát nước tốt. Bón vôi cho đất, rắc đều sau đó xới xáo đều một lượt. Khoảng cách trồng: hàng cách hàng 25 cm x cây cách cây 20 cm.

          + Độ sâu trồng củ: 10 cm. Cách trồng: Đặt củ trong các rãnh đã xẻ trước, đặt ngay ngắn đáy củ tiếp xúc với mặt đất, mầm hướng lên phía giúp cho mầm củ phát triển tốt và thẳng. Lấp một lớp đất mặt dày khoảng 2,5 – 3 cm, lấp cẩn thận tránh không làm củ bị nghiêng ngã và gãy mầm trong khi lấp, tưới ẩm đều ngay sau khi trồng.

          + Trong giai đoạn cây mới trồng và bắt đầu ra lá thứ 5 đến lá thứ 8, cần nhu cầu rất lớn về nước, nếu thiếu nước cây mọc không đều và ảnh hưởng đến sự phân hóa hoa dẫn đến cành hoa ngắn, ít hoa. Tưới nước thường xuyên tưới nước đảm bảo độ ẩm cho cây, thiếu nước làm cho hoa ngắn và nhỏ, củ nhỏ.

          Cách trồng hoa thược dược:

                                  

          + Ưa sáng tránh nắng, mùa hè ưa mát mẻ thích mọc nơi nửa bóng râm nửa sáng, có khả năng chịu rét, chịu hạn rất tốt.

         + Đất gieo hạt hoặc ươm cành cây hoa là đất pha cát hoặc dùng đất trong vườn trộn thêm phân bón.

         + Nếu gieo hạt, bạn có thể gieo trực tiếp lên đất và dùng bình phun sương để tưới, tạo độ ẩm cho đất. Sau 7 – 10 ngày hạt sẽ nảy mầm và phát triển thành cây con. Nếu trời lạnh thì thời gian sẽ kéo dài, khoảng 20 – 25 ngày. Nếu giâm cành, bạn nên chọn lúc thời tiết mát mẻ, tránh ánh nắng trực tiếp sẽ ảnh hưởng đến khả năng mọc mầm. Trước khi trồng cần bón phân chuồng hoai, phân bột xương. Đầu tháng 8 đem củ trồng, nhớ rằng nếu mất đoạn gốc cây tự củ không thể phát chồi mầm được, chăm sóc tốt sau 15 – 20 ngày từ các đốt thân mọc lên các chồi mầm. Cứ 12 – 15 ngày lấy chồi mầm một lần đem giâm. Nếu đất ở nơi cao ráo, để nguyên cả cây, mùa hè cần có các cây cao để che râm.

        + Khi chuẩn bị ra nụ thì phải chú ý đưa cây vào chỗ tối, nơi có nhiệt độ thấp để cho cây tiện ra hoa. Đồng thời tưới nước vào mỗi buổi sáng và tối để tạo độ ẩm cho đất, tránh tình trạng cây bị cháy nắng.

        + Phân bón cho cây  chủ yếu là phân chuồng hoai và phân rác đã mục. Trong quá trình cây ra nụ cần chú ý bổ sung thêm chất dinh dưỡng để cây cho hoa đẹp.

        + Chậu hoa dễ bị tấn công bởi sâu ăn lá, sâu cuốn lá và có thể bị nấm lây lan. Bệnh đốm lá cũng thường phát sinh vào mùa mưa, trên lá thường xuất hiện những chấm vàng rồi lan ra thành đốm nâu tròn. Do đó có thể dùng nước Boocđô 0.5% hoặc Zineb 0.1 % để phòng trừ. Với bệnh thối rễ thì chủ yếu do đất tích nhiều nước. Sau khi bị bệnh thối rễ có thể dùng rượu 60 độ rữa sạch rồi trồng lại.

        + Để đảm bảo hoa Thược dược nở đẹp, bền thì giai đoạn trước khi hoa nở cần ngắt bỏ toàn bộ các chồi trên nhánh non từ lá thứ tư trở lên. Đặt chậu ở vị trí có ánh nắng, rồi tưới nước sau khi bề mặt đất trong chậu đã khô. Vào thời điểm cây phát triển cần mang chậu hoa vào chỗ lạnh và tối để cây có thể chuẩn bị ra nụ. Đối với cây trồng trong chậu hoa thì người dùng nên chọn các loại đất vườn hoặc đất pha cát để trồng cây nhằm mục đích cung cấp cho hoa lượng dinh dưỡng tốt nhất, phù hợp nhất giúp cây phát triển toàn vẹn.

        + Thược dược có cây và hoa với thân lá lớn, do vậy cần phải làm giàn trên luống (trừ các giống thược dược lùn). Giàn bằng, cắm cây cao 2 bên mép luống cao 50 – 80 cm (2 tầng), buộc thanh ngang để giữ và để đỡ cây, hoa. Có thể dùng 2 lớp lưới đỡ cây để nâng dần theo chiều cao của cây.

         Cách trồng hoa đồng tiền:

                                  

         + Hoa trồng vào vụ xuân tháng 3, 4 và vụ thu tháng 9, 10.

         + Nhiệt độ thích hợp nhất của cây hoa đồng tiền là từ 150C- 240C. Và có giống hoa đồng tiền ghép thì có thể chịu được nhiệt độ khoảng hơn 200C. Đặc biệt, nếu nhiệt độ dưới khoảng 120C và trên 350C thì cây sẽ kém phát triển hơn và mầu sắc của hoa đều nhạt hơn và cây hoa thường kém đi .

         + Không chịu được hạn hán kéo dài (ít nước) và độ ẩm tốt nhất của cây phải duy trì ở mức 60- 70% độ ẩm và độ ẩm không khí vào khoảng 55- 60 % là điều kiện thuật lợi nhất cho cây hoa phát triển.

         + Ưa đất tơi xốp, độ thông thoáng cao, dễ thoát nước, nhiều mùn. Đất trồng cho chậu đồng tiền gồm xơ dừa + than bùn + đất cát (3:3:1), các bạn cũng có thể bổ sung thêm phân hữu cơ vi sinh và Super lân. Đồng tiền không chịu được cường độ ánh sáng mạnh, mưa nhiều vì vậy nên đặt chậu hoa trong nhà thời gian đầu để giảm cường độ ánh sáng và nhiệt độ. Sau khi cây đã phát triển ổn định có thể mang ra ban công hoặc lan can, bậu cửa để trồng.

        + Phải trồng nổi, bộ rể của cây phải ngang với mặt đất và không nên trồng sâu quá sẽ khiến cây chậm phát triển và nụ của cây thường không mọc được hay bị thối rể và thối nụ. Và sau khi đã trồng xong rồi thì bạn nên tưới đẩm nước và định vị cho cây thẳng đứng.

        + Nếu trồng trong chậu, chất liệu trồng là phân rơm và phân trấu mục rất thích hợp với hoa đồng tiền, do đó nên hạn chế bớt lượng phân hóa học. Có thể sử dụng phân DAP bằng cách : ngâm 01 kg DAP vào 05 lít nước, tưới định kỳ 01 tuần/lần theo liều lượng 50 ml phân đã ngâm pha với 10 lít nước, tưới cho đến khi cây có nụ hoa (khoảng 4 tháng sau khi trồng). Khi cây có nụ cần bổ sung thêm phân Kali (pha loãng tưới vào gốc) theo liều lượng là 01 muỗng canh + 10 lít nước tưới cho cây. Trong giai đoạn này, nên tưới phân xen kẻ với nhau ( 01 tuần tưới phân DAP, 01 tuần tưới phân Kali).

        + Bệnh thường gặp nhất khi trồng hoa đó là nhện đỏ, xuất hiện nhiều ở giai đoạn cây đang cho hoa, nụ bị hại cánh hoa nhạt màu, có nhiều đốm trắng nhỏ trên cánh hoa làm giảm màu sắc hoa. Phòng trị: sử dụng các loại thuốc đặc trị nhện để phun xịt. Bệnh thối gốc do nấm lan truyền theo nguồn nước, bệnh lan nhanh trong điều kiện nhiệt độ và ẩm độ cao, chúng xâm nhập vào cây qua vết thương, sinh trưởng trong ống dẫn làm tắt ống dẫn. Do đó phải thường xuyên kiểm tra và ngắt bỏ lá già, lá bị bệnh, khi phát hiện bệnh thì nhổ ngay cây bệnh đem tiêu hủy, vệ sinh thường xuyên cho cây. Dùng Benlate C, Ridomil MZ 72 WP để phòng bệnh cho cây.

        + Thường xuyên kiểm tra để ngắt bỏ lá già, lá bị bệnh. Khi hoa bị bệnh không nên tưới nước vào lúc chiều tối. Phun một trong các loại thuốc sau: Score 250 EC, Anvil 5 SC, Ridomil, Aliettle, Sumi-eight 12.5 WP,…để phòng ngừa.

        Hiện nay, với kỹ thuật nhân giống chất lượng cao, nguồn giống trở nên dồi dào và đa dạng chủng loại thì việc trồng hoa ngày càng trở nên dễ dàng đối với mọi gia đình. Chỉ cần nắm vững cách trồng và chăm sóc cây thì chúng ta sẽ có những chậu hoa tươi đẹp để trang trí trong ngày tết./.

                                                                                                                                        Bài và ảnh: Thùy Dung